Sıkça Sorulan Sorular
Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) nedir?
5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu 7 Ekim 2006 tarih ve 26312 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. MYK, Ulusal Meslek Standartları ile Ulusal Yeterlilik sistemlerinin oluşumundan, gelişiminden sorumlu, sınav ve belgelendirme sistemi kapsamında; yeterliliği belgelendirecek yetkilendirilmiş kurumları belirleyen ve sınavlarda başarılı olanlara sertifikaların verilmesini sağlayan bir kurum olarak rol üstlenmektedir.
Mesleki Yeterlilik Belgesi Nedir?
5544 Sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanuna göre; tehlikeli ve çok tehlikeli meslek grubunda bulunup MYK tarafından standardı ve yeterliliği yayınlanan mesleklerin; MYK’nın yetkilendirmiş olduğu belgelendirme merkezleri tarafından yapılan; ölçme ve değerlendirme süreci sonunda başarılı olanların alacağı belgedir.
MYK Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi nedir?
Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi; ulusal meslek standartlarının oluşturulduğu, mesleki ve teknik eğitim ve öğretim programlarının bu standartlara göre hazırlandığı, işgücünün mesleki yeterliliğinin akredite olmuş ve MYK tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlarca ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yapılan teorik ve uygulamalı sınavlar sonucunda belgelendirildiği, alınan belgelerin ulusal ve uluslararası düzeyde kıyaslanabilirliğinin sağlandığı, hayat boyu öğrenmenin desteklendiği, formel (örgün) eğitim almadan mesleği öğrenen kişilere bilgi ve becerilerini belgelendirme imkanının verildiği ve iş dünyası temsilcilerinin sürece ilişkin tüm kararlara aktif olarak katıldığı, kalite güvencesinin sağlandığı, şeffaflık ve güvenilir ilkeleri üstüne kurulu olan personel belgelendirme sistemdir.
MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getiren Yasal Düzenlemeler nelerdir?
23.04.2015 tarihli ve 29335 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6645 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, 5544 sayılı “Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu”nda önemli değişiklikler yaptı. 6645 Sayılı Kanunun 74. maddesi “Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Kurumca standardı yayımlanan ve Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra bu Kanunda düzenlenen esaslara göre meslekî yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamaz.” ifadesi yer almaktadır.
Bahse konu tebliğlerin ilki 25 Mayıs 2015 “Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2015.1)” ikincisi ise 24 Mart 2016 tarihinde “Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2016.1)” adıyla yayımlanmıştır. Böylelikle, ilgili tebliğler kapsamında yer alan toplam 48 meslek için Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunlu hale getirilmiştir.
MYK Belgesi Hangi Çalışanlar İçin Zorunludur?
25.5.2015 tarih ve 29366 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2015.1 sıra numaralı ve 24.3.2016 tarih ve 29663 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2016.1 sıra numaralı “Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ”lerin “Belge Zorunluluğu” başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasında “5.6.1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için birinci fıkradaki belge şartı aranmaz.” ifadesi yer almaktadır.
Buna göre, çalıştığı işle ilgili örgün mesleki ve teknik eğitim kurumlarından alınmış bir alan-dal diploması veya çalıştığı işle ilgili ustalık belgesi sahibi olmayan ve 25.05.2015 tarihli Tebliğde belirtilen işlerde çalıştırılan personelin, 25.05.2016 tarihinde kadar MYK Belgesi almış olması gerekmektedir.
MYK Belge Zorunluluğu kapsamına (henüz) girmeyen mesleklerde nasıl belgelendirme yapılır?
MYK Belge Zorunluluğu kapsamına (henüz) girmeyen mesleklerde 13 Temmuz 2013 tarih ve 28706 sayılı Resmi Gazete’de yürürlüğe giren “Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik” hükümleri çerçevesinde belgelendirme yapılması gerekmektedir.
Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik kapsamında 32–40 saatlik eğitim modülleri ile belgelendirilen çalışanların durumu nedir?
Çalıştığı işle ilgili örgün mesleki ve teknik eğitim kurumlarından alınmış bir alan-dal diploması veya çalıştığı işle ilgili ustalık belgesi sahibi olmayan ve 25.05.2015 tarihli Tebliğde belirtilen işlerde çalıştırılan personelin, 25.05.2016 tarihinde kadar, 24.03.2016 tarihli Tebliğde belirtilen işlerde çalıştırılan personelin ise 24.03.2017 tarihine kadar MYK Belgesi almış olması gerekmektedir. Bu itibarla 13 Temmuz 2013 tarih ve 28706 sayılı Resmi Gazete’de yürürlüğe giren “Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik “Mesleki eğitimin belgelendirilmesi” başlıklı 6. maddesinin 2. bendi uyarınca 1.1.2013 tarihinden önce işe alındığına dair Sosyal Güvenlik Kurumuna ait kayıtlar esas alınarak 1.1.2013 tarihinden önce çalışmaya başlayanlara, Millî Eğitim Bakanlığı ile birinci fıkranın (d) bendinde sayılan kurum ve kuruluşlar arasında yapılacak protokoller çerçevesinde verilen en az 32 saatlik eğitim modüllerinden geçirilerek alınan eğitimler sonucu düzenlenen belgelere sahip olanların da sınava girerek belgelendirilmeleri gerekmektedir.
Endüstri Meslek Lisesi, Teknik Lise vb. okullardan mezun olanlar için MYK Belge zorunluluğu olup olmadığı hangi esaslara göre belirlenir?
Kaide olarak, çalışanlar mezun oldukları veya ustalık belgesi aldıkları bölüm/alan ve dallarda istihdam ediliyor iseler MYK Belge Zorunluluğu kapsamında yeniden belgelendirilmelerine gerek bulunmamaktadır. Konuya ilişkin en çok karşılaşılan sorun hangi alan mezunlarının hangi işlerde çalıştırılmasının uygun olacağıdır. Bu noktada en doğru yaklaşım, Milli Eğitim Bakanlığı’nın yakın dönemde benimsemiş olduğu alan/dal ayrımı doğrultusunda değerlendirilme yapılması ve mevcut tasniflendirmedeki alanın dışına çıkılan durumlarda MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi alınmasıdır. Bu yaklaşım işletmelerin denetim sürecinde karşılaşılabilecek olası sübjektif tutumlar sonucu zarar görme ihtimalini asgariye indirmek ve güvenli alanda kalmak anlamında gereklidir.
Konu örnekle açıklanacak olursa, “makine bakımcısı – mekanik bakımcı” unvanı ile çalışacak bir personel için “Makine Teknolojisi” alanı altında yer alan Bilgisayar Destekli Endüstriyel Modelleme, Bilgisayar Destekli Makine Ressamlığı, Bilgisayarlı Makine İmalatı, Endüstriyel Kalıp ve Makine Bakım Onarım dallarından mezun kişilerin istihdam edilmesi uygun olacaktır. Bununla birlikte MEB’in gerçekleştirmiş olduğu terminoloji ve tasnif değişikliği dolayısıyla eskiden “torna-tesviye” olarak adlandırılan bölümler halihazırda “makine teknolojisi” alanına dahil edildiğinden bu mezunların, sahip oldukları deneyim de göz önüne alındığında yeniden belgelendirilmesi gerekli olmadığı iddia edilebilir. Ancak bu konuda iş teftiş uygulamalarında yeknesaklık olmadığı da göz önünde bulundurulmalıdır.
Benzer şekilde, “kaynak operatörü” unvanı için en fazla mevcut sınıflandırmadaki “metal teknolojisi” alanı altında yer alan Çelik Konstrüksiyon, Isıl İşlem, Kaynakçılık ve Metal Doğrama dallarından mezunlar arasından seçim yapılması, bu alan dışından gelecek çalışanlar için yeniden belgelendirme yapılması güvenli alanda kalmak açısından faydalı olacaktır.
MYK’nın personel statüsü nedir ve atanma şekli nasıldır?
MYK münhal(açık) pozisyonları için Maliye Bakanlığı’ndan aldığı daimi işçi kadrolarına İŞKUR’dan sınav sonuçlarına göre gönderilen kişileri istihdam etmek zorundadır. Kamu kurum/kuruluşlarında memur, sözleşmeli ya da işçi statüsünde bulunan kişilerin MYK’nın yönetici, uzman veya diğer pozisyonlarına naklen atanması mümkün değildir.
Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi’nin bileşenleri olan ulusal meslek standartları ve ulusal yeterlilikler; sektörlere ve mesleklere ilişkin yetkinliği ve temsil gücü olan ve MYK tarafından yetkilendirilmiş kamu kurum/kuruluşları, işçi, işveren, meslek örgütleri ve sivil toplum örgütleri tarafından iş dünyasının ihtiyaçları ve geleceğe dönük eğilimleri ile eğitim dünyası ve diğer sosyal tarafların katkılarının esas alınması suretiyle hazırlanmaktadır. Ulusal meslek standartlarının hazırlanması, sınav ve belgelendirme sürecinde ölçme ve değerlendirmeyi sağlayacak ulusal yeterliliklerin hazırlanmasında temel girdi oluşturmaktadır. Sınav ve belgelendirme süreci de MYK’nın gözetimi ve denetimi altında gerçekleştirilmektedir. Belgelendirilmek istenilen yeterliliklerde TÜRKAK ya da Avrupa Akreditasyon Birliği ile çok taraflı tanıma anlaşması imzalamış akreditasyon kurumlarından TS EN ISO/IEC 17024 (Uygunluk Değerlendirmesi – Personel Belgelendirmesi Yapan Kuruluşlar İçin Genel Şartlar) standardına uygun oluşturulmuş sistem dâhilinde akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları MYK tarafından yetkilendirilerek bu kuruluşların yaptığı sınavlarda başarılı olanlara MYK belgelerinin verilmesi sağlanmaktadır.
5544 Sayılı MYK Kanunu’nun 2. Maddesine göre tabiplik, diş hekimliği, hemşirelik, ebelik, eczacılık, veterinerlik, mimarlık (Avrupa Birliği’nde otomatik tanınma kapsamında yer alan meslekler), mühendislik mesleği ile en az lisans düzeyinde öğrenimi gerektiren ve mesleğe giriş şartları kanunla düzenlenmiş olan meslekler bu Kanunun kapsamı dışında olup bunların dışındaki tüm meslekler kapsamda yer almaktadır.
(UMS) bir mesleğin başarı ile icra edilebilmesi için Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından kabul edilen gerekli bilgi, beceri, tavır ve tutumların neler olduğunu gösteren asgari normdur.
Ulusal meslek standartlarının hazırlanması için belirlenen sektörler hangileridir?
Sektör listesine ulaşmak için
| SEKTÖRLER |
| Sektör Komitelerinin oluşturulmasına altyapı sağlayacak olan sektörler belirlenmiş ve MYK Yönetim Kurulu tarafından onaylanmıştır.
*Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi istişare belgesi sektörel yeterliliklere gönderme yapmaktadır. Sektör terimi, şirketlerin kendi ekonomik faaliyetlerinin, ürünlerinin veya teknolojilerinin (kimya, turizm vb.) temel olarak alındığı kategorileri veya çapraz/yatay mesleki kategorileri (BT, pazarlama, bankacılık vb.) tanımlamak için kullanılmaktadır.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
MYK Sektör Komiteleri hangi taraflardan oluşmaktadır?
| Sektör Komiteleri |
|
Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından görevlendirilen kurum ve kuruluşlarca veya oluşturulan çalışma gruplarınca hazırlanan meslek standartlarının Ulusal Meslek Standardı (UMS), yeterliliklerin de Ulusal Yeterlilik (UY) olarak kabul edilebilmesi için inceleme yapan, önerilerde bulunan ve Yönetim Kuruluna sunulmak üzere görüş oluşturan üçlü yapıda oluşturulan komitelerdir. Sektör Komiteleri aşağıdaki kurum/kuruluşların birer temsilcisinden oluşur:
Sektör Komitesinde görev alacak temsilciler bahsi geçen kurum/kuruluşlar tarafından belirlenir. Sektörün ve mesleklerin gerektirdiği bilgi, tecrübe ve ehliyete sahip kişilerin temsilci olarak belirlenmesi esastır. Sektör komitesi üyelerinin görev süresi üç yıl olup, bu sürenin sonunda aynı kişiler yeniden görevlendirilebilirler. Üniversitelerin ilgili bölümlerinden öğretim üyeleri de sektör komitesi çalışmalarına danışman olarak davet edilebilir. Üniversitelerin dışında kalan ve sektör komitesi üyesi olmayan, ancak görüşülen konularla ilgili kurum, kuruluş temsilcileri ya da uzman kişiler gündemdeki konularla ilgili görüşleri alınmak üzere toplantılara davet edilebilir. MYK Sektör Komitelerinin Görevleri
|
Ulusal meslek standartları nasıl hazırlanmaktadır?
| Ulusal Meslek Standardı Hazırlama Süreci |
|
Resmi Gazetede yayımlanmış ulusal meslek standartlarına nasıl ulaşabilirim?
| Ulusal Meslek Standardı Güncelleme Süreci |
|
Ulusal meslek standartlarının iş piyasasına ve eğitim dünyasına faydası nedir?
Ulusal meslek standartları temel alınarak hazırlanan ulusal yeterliliklerde yürütülen ölçme, değerlendirme ve belgelendirme faaliyetleri iş piyasasının talep ettiği niteliklere sahip bireylerin belirlenmesinde önemli bir rol üstlenmektedir. Bu bağlamda ulusal meslek standartları ölçme, değerlendirme ve belgelendirme şartlarının tanımlandığı ulusal yeterliliklere girdi teşkil etmektedir.
Ulusal meslek standartları, orta öğretim düzeyinde Milli Eğitim Bakanlığı ve yükseköğretim düzeyinde üniversiteler tarafından meslekî ve teknik eğitim ve öğretim programları ile de uyumlu hale getirilmekte ve bu sayede iş piyasasının talep ettiği meslek profiline uygun bireylerin yetişmesine katkı sağlamaktadır.
İş analizine dayalı ve iş piyasasının ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan ulusal meslek standartları; iş piyasasında faaliyet gösteren kuruluşlara insan kaynakları yönetim süreçlerinde (görev tanımlarının oluşturulması, personel seçiminin yapılması, eğitim, performans değerleme, iş değerleme vb.) kullanabilmeleri açısından önemli girdi sağlamaktadır.
Ulusal yeterlilik nedir?
- Ulusal ya da uluslararası meslek standartları temel alınarak hazırlanan,
- Öğrenme, ölçme-değerlendirme amacıyla kullanılan,
- Bireylerin mesleğini başarı ile icra etmesi için sahip olmaları gereken bilgi, beceri ve yetkinlikler ile bu bilgi, beceri ve yetkinlikleri kanıtlamaları için nasıl bir ölçme ve değerlendirme sürecinden geçmeleri gerektiğini açıklayan,
- MYK tarafından onaylanarak yürürlüğe giren teknik dokümanlardır.
Ulusal Yeterlilik Tanımı ve İçeriği Ulusal yeterlilikler;
· Ulusal ya da uluslararası meslek standartları temel alınarak hazırlanan,
· Öğrenme, ölçme-değerlendirme amacıyla kullanılan,
· Bireylerin mesleğini başarı ile icra etmesi için sahip olmaları gereken bilgi, beceri ve yetkinlikler ile bu bilgi, beceri ve yetkinlikleri kanıtlamaları için nasıl bir ölçme ve değerlendirme sürecinden geçmeleri gerektiğini açıklayan,
· MYK tarafından onaylanarak yürürlüğe giren teknik dokümanlardır.
Ulusal yeterlilikler ile uyumlu ölçme, değerlendirme ve belgelendirme faaliyetleri MYK tarafından yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarınca gerçekleştirilmektedir. Yapılan sınavlar sonucu başarılı olan bireylere MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi verilmektedir.
Ulusal yeterlilikler, yeterlilik birimleri ve öğrenme çıktılarından oluşmaktadırlar.
Yeterlilik birimi; Ulusal yeterliliklerde zorunlu veya seçmeli olarak yer alan, bağımsız olarak ölçülebilen, transfer edilebilir yeterlilik bölümüdür.
Öğrenme çıktısı; herhangi bir öğrenme sürecinin (örgün, yaygın ve serbest) tamamlanmasından sonra bireyin elde ettiği bilgi, beceri ve yetkinliklerdir.

Ulusal meslek standartları ve ulusal yeterlilikler arasındaki temel fark nedir?
Ulusal yeterlilikler ile uyumlu ölçme, değerlendirme ve belgelendirme faaliyetleri MYK tarafından yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarınca gerçekleştirilmektedir. Yapılan sınavlar sonucu başarılı olan bireylere MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi verilmektedir.
Ulusal yeterlilikler nasıl hazırlanmaktadır?
| Ulusal Yeterlilik Hazırlama Süreci |
|
Görüş sürecinde olan taslak yeterliliklere nasıl görüş bildirebilirim?
| Görüş Sürecinde Olan Taslak Yeterlilikler |
|
MYK tarafından onaylanmış ulusal yeterliliklere nasıl ulaşabilirim?
| Ulusal Yeterlilik Güncelleme Süreci |
|
Ulusal yeterliliklerin güncellenmesine bağlı olarak MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi sahiplerine yönelik alınması gereken önlemler neler?
Belgeli kişiler, belge geçerlilik süresi sonunda güncel ulusal yeterlilikte yapılan değişiklikler çerçevesinde yeniden değerlendirilir ve başarılı adayların belgeleri yenilenir.
Yeterliliğin önceki haline göre belgelendirilmiş olan belge sahipleri belge geçerlilik süresi sonunu beklemeden güncel ulusal yeterliliğe uygun olarak belge talebinde bulunabilir.
Hayat boyu öğrenmenin ve sürekli eğitimin desteklendiği ülkeler arasında hareketliliğin amaçlandığı Ulusal Mesleki Yeterlilik Sisteminde, kişilerin birden fazla alanda yeterlilik belgesine sahip olabilmeleri mümkündür. Kişi mevcut belgesiyle çalıştığı işinden memnun olmadığında yeni yeterliliklere göre eğitim alarak ve kendisini geliştirerek yatay ve dikey geçişlerle farklı yeterliliklerde ve seviyelerde belge alma imkânına sahiptir.
Mesleki Yeterlilik Belgesi almak için gereken şartlar ise her meslek için geliştirilen Ulusal Yeterliliklerle belirlenmektedir. Buna göre MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi almak isteyen adaylar ilgili yeterlilikte yetkilendirilmiş personel belgelendirme kuruluşlarından birine başvururlar. Bu konuda yürütülen işlemlerin detayları MYK tarafından çıkarılan Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği ile belirlenmiştir.
- Ulusal Yeterlilik Sisteminde eğitim kurumlarının akreditasyonu; yetkili bir kurum tarafından, eğitim kuruluşlarının ulusal veya uluslararası kabul görmüş teknik ölçütlere göre değerlendirilmesi, yeterliğinin onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesidir.
- Eğitim ve öğretim kuruluşlarının akreditasyonunda esas alınacak değerlendirme ölçütleri, MEB, YÖK, eğitim akreditasyon kuruluşları ve işçi, işveren ve meslek kuruluşlarının görüşleri alınarak MYK Yönetim Kurulu tarafından belirlenecektir.
- Eğitim ve öğretim kurumlarının akreditasyonu MYK tarafından yetkilendirilecek eğitim akreditasyon kuruluşları tarafından yapılacaktır.
Ulusal Europass Merkezi Olarak MYK’nın Görevleri Nelerdir?
Ulusal Europass Merkezlerinin Görevleri:
- Europass belgelerinin yönetimini koordine etmek;
- Europass’ı ve Europass belgelerini tanıtmak;
- Bilgi ve rehberlik merkezlerinin Europass ve Europass belgeleri hakkında iyi bir şekilde bilgilendirilmesini sağlamak,
- Tüm Europass belgelerinin ayrıca kağıda basılmış versiyonlarının bulunmasını sağlamak,
- Avrupa Ulusal Europass Merkezlerinde bir ulusal ortak görevi yapmak.
Europass belgeleri ve diğer hususlarda ayrıntılı bilgi www.europass.gov.tr adresinden edinilebilir.
AYÇ, Avrupa’daki farklı ülkeler ve sistemler arasında yeterliliklerin daha anlaşılır ve açık olmasını sağlamak için bir karşılaştırma aracı gibi çalışan ve ülkelerin yeterlilik sistemlerini birbirine bağlayan ortak referans çerçevedir. AYÇ tavsiye kararı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi tarafından 23 Nisan 2008 tarihinde kabul edilmiştir. Avrupada her ülkenin Ulusal Yeterlilik Çerçevesini (UYÇ) oluşturması ve bu referans çerçeve ile ilişkilendirmesi hedeflenmektedir. Bu sayede farklı ülke ve sistemler arasında açık ve kıyaslanabilir mekanizma oluşturulacaktır. UYÇ ile bireylerin sahip oldukları öğrenme çıktılarının tanınması, biriktirilmesi ve taşınması sağlanacaktır. Türkiye’de Ulusal Yeterlilik Çerçevesinin hazırlanmasından ve AYÇ ile referanslandırılmasından MYK sorumludur. AYÇ ve UYÇ ile ilgili ayrıntılı bilgi MYK Web Sitesinden elde edilebilir.









Yorum yapılmamış